Links beleid VVD en CDA strategische miskleun

Twee verkiezingen staan op het programma in de eerste helft van 2019. Provinciale Statenverkiezingen vinden plaats op 20 maart en Europese parlementsverkiezingen worden 23 mei gehouden.

Een grote herschikking van de rechterhelft van het Nederlandse politieke speelveld lijkt bij deze verkiezingen op stapel te staan. In opiniepeilingen wordt aangegeven dat de traditioneel centrumrechtse regeringspartijen VVD en CDA gezamenlijk op nog maar 32 zetels staan. Dit is een zeer grote terugval ten opzichte van hun gezamenlijke score van 52 zetels bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2017.

Het verlies van VVD en CDA komt grotendeels op conto van de opkomst van Thierry Baudet en zijn partij FvD. Illustratief voor de snel veranderende verhoudingen op de rechterflank is dat het ledental van FvD eind 2018 gestegen is tot boven dat van de VVD. De ledenaantallen van VVD en CDA zijn dalende.

Recorduitslag in de maak voor alternatief rechts

Wilders heeft met zijn PVV in de peilingen echter nauwelijks aan nieuwkomer FvD verloren. De alternatief-rechtse oppositiepartijen PVV en FvD zijn gezamenlijk dan ook zelfs gestegen tot 35 zetels; ruim 23% van de stemmen. De rechts-populisten behaalden tot dusverre recorduitslagen van nipt 17% van de stemmen bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2002 (LPF) en de Europese Parlementsverkiezingen van 2009 (PVV).

Opvallend: beide records vonden plaats tijdens een serieuze neergang van de economie.

De Nederlandse economie draaide vorig jaar nog goed, maar de internationale conjunctuur zal dit jaar van weinig steun meer zijn. Het consumentenvertrouwen staat in Nederland de laatste tijd eveneens flink onder druk. Met de onverstandige btw-verhoging achter de kiezen, klimaathysterie in full swing en gemeentelijke lastenstijgingen in aantocht, wordt het sentiment op korte termijn allicht niet beter. Het lijkt dan ook onaannemelijk dat het richting Provinciale Statenverkiezingen nog vanzelf goed gaat komen voor VVD en CDA. Een historisch debacle voor traditioneel rechts – en een recordresultaat voor alternatief rechts – zit er dit voorjaar waarschijnlijk aan te komen.

VVD en CDA onder druk gezet door opkomst Baudet

VVD en CDA hebben het gevaar dat Baudet voor hun positie vormt onderschat. Het is anders niet te verklaren dat Kabinet Rutte III niet in staat is geweest om beleid te formuleren waarmee FvD de wind uit de zeilen zou zijn genomen. In plaats daarvan hebben VVD en CDA zich op heterdaad laten betrappen met massa-immigratie, klimaathysterie, EU-soevereiniteitsoverdrachten en betutteling zichtbaar vastgeklemd onder hun armen. Dat deze centrumrechtse volkspartijen opzichtig een ideologisch links programma uitvoeren is een strategische miskleun.

Waar is de linkse tendens van deze nominaal rechtse partijen op terug te voeren? De kern van het probleem is waarschijnlijk dat het type linkse ideologie dat na de val van het socialisme/communisme prominent is geworden, ook zeer aantrekkelijk is voor de ééndimensionale belangen van het grootkapitaal.

Dat VVD en CDA gewillige instrumenten voor werkgevers en vooral voor multinationals zijn, is welbekend. Maar dat links zich te buiten gaat aan het propageren van immigratie, multiculturalisme, feminisme, klimaatbeleid en supra-nationalisme heeft de linkse activist in de praktijk ook tot voetsoldaat voor multinationals en internationale organisaties gemaakt. Het is evident dat de linkse multiculturalist en (de belangen van) het grootkapitaal elkaar vinden in de heersende neoliberale wereldbeschouwing.

Machtsverdeling tussen links en centrumrechts

Deze symbiose heeft de afgelopen decennia tot een opmerkelijke machtsverdeling geresulteerd. De neoliberale aristocratie kan daarin haar financiële hebzucht en haar hang naar status (baantjes) bevredigen. In de culturele sfeer wordt zij geflankeerd door een soort van linkse priesterkaste, die volop haar gesubsidieerde machtswellust op de burgers kan bot vieren. Het laatste met een escalatie van uiterst bevreemdende en modieuze dogma’s tot gevolg.

Het opvallende onder deze omstandigheden is dat het ogenschijnlijk niet meer uitmaakt of op de VVD of CDA of op de voormalige communisten van GroenLinks wordt gestemd. In alle gevallen is nominaal links beleid en lastenverzwaringen te verwachten. En in alle gevallen wordt gestemd voor het afvoeren van politieke invloed naar een bestuurdersklasse op supranationaal niveau, weg van de kiezers. Wellicht dat VVD – en CDA-stemmers in toenemende mate deze tendensen recentelijk niet meer te tolereren vinden. Het zou de snelle neergang van traditioneel rechts in de peilingen verklaren.

If the centre does not hold…

Als de gestage neergang van VVD en CDA in de nabije toekomst voortzet zal de Nederlandse politiek verder polariseren. Het kan betekenen dat de politieke zwaartepunten daadwerkelijk op de flanken terecht gaan komen; twee kampen met tegenovergestelde wereldbeelden. Het ene kamp wordt ideologisch bepaald door links: Jesse Klaver lijkt haar belangrijkste pion te zijn. In het kamp van alternatief-rechts is denkbaar dat Thierry Baudet uiteindelijk de meest prominente rol zal gaan spelen.

In dit scenario moeten we ons in het aanstaande post-Rutte tijdperk van de jaren ‘20 allicht opmaken voor een fikse politieke strijd. Of zal de roemruchte Poldercultuur zich uiteindelijk gaan bewijzen om in Nederland naar een bestuurbare middenweg te zoeken?

Als puntje bij paaltje komt is de bestuurdersklasse gericht op positie – en baantjesbehoud. De vraag is dan ook of ze bereid is nog veel verder te gaan in het najagen van quasireligieuze linkse obsessies op het gebied van klimaat of anderszins. Als het politieke en bestuurlijke establishment zich volledig zou verliezen in irrationeel en elitair wangedrag ligt een totale electorale implosie van de middenpartijen op de loer.

Het ligt dan ook in de rede dat vanuit het establishment – al dan niet pas na vervanging van Rutte en Buma – een daadwerkelijke zwenking gaat worden gemaakt. Maar of een eventuele zwenking nog op tijd zal gebeuren om dit voorjaar een zeer groot electoraal debacle voor VVD en CDA te voorkomen, is al met al twijfelachtig.

Nog minder steun voor plan afschaffing dividendbelasting

Onderzoek van Maurice de Hond leverde inzicht op over de steun onder de kiezers voor kabinetsplan afschaffing dividendbelasting en de steun voor minister Stef Blok. Daarnaast peilde hij voor het eerst sinds begin juli de zetelverdeling in de Tweede Kamer.

Afschaffing dividendbelasting nog minder populair

De peiling laat zien dat de steun voor de afschaffing van de dividendbelasting afbrokkelt. Nog maar 15% van alle Nederlanders is voor. Zelfs onder VVD stemmers is de steun nog maar 35%. Opvallend veel CDA stemmers – namelijk 35% – zeggen (waarschijnlijk) niet opnieuw CDA te stemmen als de afschaffing dividendbelasting toch doorgaat.

Uitspraken Stef Blok vinden steun onder rechts kiezers

Daarnaast liet De Hond peilen in hoeverre de kiezers het eens zijn met uitspraken van Minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok over de multiculturele samenleving. Heel voorspelbaar blijken de kiezers van rechtse partijen (VVD, CDA, FvD en PVV) het veelal nadrukkelijk met Blok eens te zijn. Alleen het commentaar van Blok over Suriname – dat het een failed state is deels vanwege etnische opdeling – wordt door slechts grofweg de helft van de rechtse kiezers gedeeld (door PVV stemmers het meest (72%) en CDA stemmers het minst (40%)).

Linkse stemmers zijn duidelijk minder enthousiast over de uitspraken van Stef Blok dan rechtse stemmers. Stemmers op GroenLinks, PvdA en D66 staan duidelijk overwegend negatief tegenover zijn uitspraken. SP en PvdD stemmers zijn nadrukkelijk meer verdeelt over de issues rond de multiculturele samenleving. Nauwelijks de helft van de kiezers van SP en PvdD vindt dat hij moet aftreden. Bij GroenLinks, SP en D66 stemmers is een duidelijke meerderheid voor aftreden. Voor de rechtse stemmer kan Blok gewoon blijven zitten.

VVD verliest een zeteltje

Er zijn weinig verschuivingen in de zetelverdeling tussen de politieke partijen ten opzichte van de vorige peiling gepubliceerd op 8 juli. Alleen VVD en GroenLinks verloren een zetel ten faveure van PvdA en SP.

De VVD is met 29 zetels ruimschoots de grootste en GroenLinks met 16 zetels de nummer twee. Achter GroenLinks verdringen zich nog zes partijen – FvD, PVV, D66, CDA, SP en PvdA – met ieder tussen de 15 en 11 zetels.

Euro daalt tot 1.132 tegenover dollar

De markten worden nog steeds beïnvloed door de Turkse crisis. De belangrijkste Europese aandelenindices daalden een aantal procentpunten de afgelopen week. De opening zojuist liet een verdeeld beeld zien.

De euro heeft echter ook schade opgelopen: eind juli noteerde de euro nog 1,17 tegenover de US dollar; vanmorgen vroeg werd 1,132 aangetikt. Ook tegenover de yen is de euro dalende de afgelopen week. De vrees is dat de Turkse crisis  overslaat naar Europese banken. Een aantal Zuid Europese banken heeft grote exposures op Turkije. In deze crisis zijn de dollar en de yen dan ook de veilige havens.

Nederlandse economie groeit met vrijwel 3%

Vandaag werd door het CBS bekend gemaakt dat de Nederlandse economie in het tweede kwartaal met 0,7% gegroeid is ten opzichte van het eerste kwartaal. Ten opzichte van hetzelfde kwartaal vorig jaar was de groei 2,9%. De laatste twee jaar is de groei zo rond de 3% op jaarbasis.

De economische groei wordt vooral voortgedreven door investeringen in vaste activa zoals vastgoed en machines. Deze lieten een expansie zien van 5,3% ten opzichte van vorig jaar. De reële consumptie door huishoudens steeg met 2,2% vergeleken met het tweede kwartaal van 2017.